Türkiye’nin en önemli narenciye üretim merkezlerinden Adana’da limonun bahçede kilogram fiyatı 5 liraya, mandalina ise 5-7 liraya kadar geriledi. Rusya-Ukrayna savaşıyla gemi trafiğine kapanan Karadeniz’de trafiğin biran önce açılmasını talep eden sektör temsilcileri, konteyner başına 3 bin dolara giden gemiler yerine 9 bin dolar tır parası ödemek zorunda kaldıklarını söyledi.
Türkiye’nin en önemli limon ve mandalina üretim merkezlerinden Adana’da hasat sürüyor. Limonda kesim tarihi 11 Eylül, ihracat tarihi ise 21 Eylül olarak açıklanırken, üreticiler sezon başından bu yana bekledikleri fiyatlara ulaşamadı. İlk hasat başladığında kilogramı 8-12 liradan alıcı bulan limonun fiyatı şu anda 5 liraya kadar geriledi. Depolarda önceki dönemden kalan limonların bulunması ve Arjantin ile Güney Afrika gibi ülkelerden gelen ürünlerin piyasada yer alması da fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Limonun iç piyasadaki kilogram fiyatlarının 4-6 lira bandında seyrettiğini belirten Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, 55 milimetrenin altındaki küçük boy limonların ise alıcı bulamadığı için ağaçta kaldığını söyledi.
İhracat talebi olmasına rağmen yüksek nakliye maliyetleri nedeniyle ürünlerin istenilen miktarda yurt dışına gönderilemediğini ifade eden Doğan, “Şu anda limona talep var ancak Karadeniz’de gemi trafiği kapalı olduğu için ürünlerimizi istediğimiz ölçüde gönderemiyoruz. Tır bulabilen tüccarlar ürünlerini kara yoluyla sevk edebiliyor. Tırla Rusya ve Ukrayna’ya gönderimin maliyeti 9-10 bin doları bulurken gemiyle bu rakam yaklaşık 3 bin dolar. Arada ciddi bir fark var. Bu fark üreticinin ve tüccarın cebinde kalsaydı ürünlerimizde ciddi bir hareketlilik yaşanırdı” dedi.
Doğan, fabrikaların da yeterli kapasitede çalışamadığını, üretimin ve ihracatın hareketlenebilmesi için ürün fiyatlarının üreticiyi tatmin edecek seviyeye ulaşması gerektiğini kaydetti.
“Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ile görüştük”
Sorunun çözümü için geçtiğimiz hafta Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde görüştüklerini anlatan Mehmet Akın Doğan, Karadeniz’deki gemi trafiğine alternatif güzergahların değerlendirilmesini talep ettiklerini belirtti.
Doğan, Hatay’ın Erzin ve Dörtyol ilçeleri üzerinden demir yolu bağlantısıyla Gürcistan güzergahının kullanılmasının da gündeme getirildiğini ifade ederek, görüşmede konuyla ilgili çalışma yapılması talebini ilettiklerini ve gelecek yanıtı beklediklerini söyledi.
“Mandalinada da hasat yavaşladı”
Adana’da erkenci mandalinada kesim tarihi 29 Eylül, ihracat tarihi ise 6 Ekim olarak açıklanırken, üreticiler bu üründe de bekledikleri ihracat seviyesine ulaşamadı. İlk hasatta kilogramı 8-10 liradan alıcı bulan mandalinanın fiyatı, ihracat ve nakliye sorunları nedeniyle bahçede 5-7 liraya kadar geriledi.
Yüksek nakliye maliyetlerinin ürünlerin yurt dışındaki satışını da zorlaştırdığını belirten Doğan, “Mandalinada hasat başladığında fiyatlar 8-10 lira seviyesindeydi. Ancak nakliye maliyetleri yüksek olduğu için ürünlerimizi istediğimiz miktarda gönderemiyoruz. Ürün karşı pazara ulaştığında maliyetler nedeniyle satışı da zorlaşıyor. Gemiyle sevkiyat yapılabilseydi şu anda hasadın büyük bölümü tamamlanmış olacaktı” diye konuştu.
“Çiftçi de tarım işçisi de bekliyor”
Geçmiş yıllarda bu dönemde ürünlerin önemli bölümünün tüccara satıldığını ve yurt dışına gönderildiğini belirten Doğan, bu yıl ise limon ve erkenci mandalinada kesim ve ihracat tarihlerinin açıklanmasına rağmen çok sayıda ürünün halen bahçelerde beklediğini söyledi.
Doğan, “Şu anda kesilecek çok ürünümüz var ancak hasat istediğimiz şekilde devam etmiyor. Ürünü kesebilmek için karşı taraftan talep olması ve gönderimin ekonomik olması gerekiyor. Talep var ama ürün gönderildiğinde para kazandırmayınca ihracat yapılamıyor. Bu nedenle çiftçimiz kara kara düşünüyor, tarım işçilerimizin önemli bir bölümü de iş olmadığı için boşta kalıyor. Alternatif ihracat yollarının bir an önce devreye alınmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
